دارد و در هر ثانيه مانند ساير اعضاى اين كاروان ، نوزده كيلومتر و نيم به سوى شمال رهسپار است . جمله « كُلٌّ يَجْرِى لِاجَلٍ مُسَمًّى » اشاره به اين حركات مختلفى است كه خورشيد و ماه دارد و بسيارى از اين حركات در روز نزول قرآن براى بشر مجهول بود و پس از قرن‌ها سر پنجهء علم ، پرده از روى آنها بر داشته است . ولى احتمال دارد اين جمله ، به محدود بودن عمر اين دو جرم آسمانى اشاره داشته باشد كه در بخش بعد به توضيح آن مىپردازيم . 4 . حركات عمومى كرات آسمانى 2 . « . . . كُلٌّ يَجْرِى لِأَجَلٍ مُسَمًّى ؛ هر يك از اينها ( خورشيد و ماه ) تا مدت معينى به حركت خود ادامه مىدهند » . يكى از معارف عقلى قرآن كه بارها روى آن تكيه و با عبارات لطيف و شيرين بيان شده ، اين است كه نظام شمسى ما ، بلكه مجموع نظامات مادى ، به تدريج افسرده و كم فروغ گرديده ، سر انجام نابود خواهند شد و بقا و ابديت فقط از آن پروردگار جهان است . قرآن چهارده قرن پيش ، خبر داده است روزى فرا مىرسد كه شمع بزم انسان به خاموشى مىگرايد و ستارگان پراكنده و محو خواهند شد ، آن جا كه مىفرمايد : « إِذَاالشَّمْسُ كُوِّرَتْ وَ إِذَالنُّجُومُ انْكَدَرَتْ ؛ « 1 » هنگامى كه خورشيد پيچيده شود و ستارگان تيره و تار گردند » . در آيه ديگر مىفرمايد : « فَإِذَاالنُّجُومُ طُمِسَتْ ؛ « 2 » هنگامى كه ستارگان محو شوند . »

--> ( 1 ) . تكوير ( 81 ) آيهء 1 و 2 . ( 2 ) . مرسلات ( 77 ) آيهء 8 .